yokarama.com

ACI BAKLA
Güçlendirici, idrar ve adet söktürücü, şeker ve parazit düşürücü etkileri vardır. Toz haline getirilmiş kavrulmuş tohumlardan sabah aç karnına 1 kahve kaşığı alınabilir. Harici olarak tohum lapası yaralı deri hastalıklarında uygulanır.
ADAÇAYI
Mutfakta taze veya kurutulmuş olarak kanatlı eti, sosis, güveç, fırında balık, çorba, hamburger, makarna, salata, sos, baharat karışımı, dolmalık harç, av eti, omlet, peynir, rosto, ızgara et, sandviç ekmeği, kabak, patlıcan, fasulye vb. sebzelerde kullanılır. Gıda sanayiinde baharat alkolsüz içecekler, fırın ve et ürünlerinde; uçucu yağ et, turşu, fırın, çeşni ürünü, şekerleme, çiklet, likör, dondurma ve soslarda kullanılır. Gıda dışında eczacılık, parfümeri, kozmetik alanında kullanılır.
ANASON
Mutfakta ekmek, kek, kurabiye, çörek, bisküvi, pasta, krema, havuç, kabak, patates, şekerleme, çorba, meyve, sos, peynir, kanepe, turta, salata sosu, turşu, salata ve baharat karışımlarında kullanılır. Genç yeşil yapraklar salata, et ve çorbalarda yer alır. Gıda sanayiinde, baharat rakı, uzo, anizet vb. içkilerin temel aroma katkısıdır; ayrıca et, fırın ve çeşni ürünlerinde kullanılır. Gıda dışında, eczacılık, kozmetik, parfümeri alanında kullanılır.
ARDIÇ
Meyvelerin suda ezilerek fermente edilmeleri sonucu oluÅŸan karışımın destilasyonuyla, “cin” adlı alkollü içecek üretiminde kullanılır. Mutfakta çorba, lahana turÅŸusu, söğüş, rosto, kanatlı ve av etleri, marinatlar, tütsülenmiÅŸ et, soslarda kullanılır. Gıda sanayiinde çeÅŸitli alkollü içeceklerde, çok miktarda alkolsüz içeceklerde, ÅŸekerlemeler, fırın ürünleri, etler ve çeÅŸni ürünlerde kullanılır. Gıda dışında, eczacılık, kozmetik alanında kullanılır.
BAYIRTURPU
Mutfakta, aynı isimli yakıcı sosun yapımında kullanılır. Bu sos su ürünü, sos, sofra hardalı, haÅŸlama et, salata sosu, aperatif, meze, salça ve çeÅŸni ürünlerinde, özellikle Avrupa’da kullanılır. Gıda sanayiinde, su ürünü sosları ve sofra hardalında kullanılır. Gıda dışında, eczacılık alanında kullanılır.
BESBASE
Tohumu kadar yaygın baharattır. Miktar olarak az, fakat çok çeşitli ürünlerde kullanılır. Tohumundan %20 daha az miktarda kullanıldığında aynı koku ve lezzeti verir. En önemli kullanım alanı özellikle fırın ürünleridir. Gıda dışında parfümeri, eczacılıkta kullanılır.
BÄ°BERÄ°YE
Mutfakta et, sebze, omlet, çorba, sos, salatalarda, hemen her türlü gıdada hoşa gider ve yaygın kullanır. Gıda sanayiinde, baharat veya ürünleri başta alkolsüz içecek, çeşni ürünü ve etlerde, ayrıca şekerleme, dondurma ve fırın ürünlerinde kullanılır. Gıda dışında, parfümeri, kozmetik ve eczacılıkta kullanılır.
CEDVAR
Mutfakta zencefilin yerine, onun yer aldığı ürünlere katılabilir. Gıda sanayiinde baharat likör formülasyonlarında, tentür ve sıvı ekstrakt likör ve acı içeceklerde kullanılır. Alkolsüz içeceklerde de yer alabilir. Gıda dışında eczacılıkta kullanılır.
CENNET BÄ°BERÄ°
Özel likörlerle, çeşni ürünlerine ve baharat karışımlarına katılır. Toz bibere karıştırılır. Mutfakta sos, et ve ekmeklerde yer alır. Gıda sanayiinde şekerleme ve alkolsüz içeceklerde kullanılır. Gıda dışında eczacılıkta kullanılır.
ÇEMENOTU
Öğütülmüş tohum mutfakta baharat karışımları, turşular, çorbalar, salatalar, güveçler, soslar ve et ürünlerinde kullanılır. Gıda sanayiinde fırın ve et ürünleri, alkolsüz içecekler, şekerlemeler, çeşni ürünleri, dondurma, şurup, etler ve şekerli soslarda kullanılır. Taze yapraklar, bazı ülkelerde salata ve sebze olarak kullanılır. Tohum, hafifçe kavrularak veya çimlendirilerek de kullanılabilir. Kavrulmuş tohum kahve olarak tüketilebilir. Gıda dışında eczacılıkta kullanılır.
ÇÖREKOTU
OrtadoÄŸu ve Hindistan’da kullanılır. DiÄŸer ülke ve kıtalara buralardan yayılmaya baÅŸlamıştır. Mutfakta ve gıda sanayiinde tüm olarak unlu ürünleri süslemek ve onlara lezzet vermek için kullanılır. Ayrıca çeÅŸitli etnik yemeklerde kullanılır. Bol idrar söktürücü, barsakları çalıştırıcı, gazı giderici, solucan dökücü özelliklerinin yanında astım, bronjit, öksürük ve baÅŸ aÄŸrısına faydalı olduÄŸu bilinmektedir. Gıda dışında eczacılık, kozmetik sektöründe kullanılır.
ÇÖRTÜKOTU
Türkiye’de yabani olarak yetiÅŸen bitkinin yaprakları batı bölgelerde tarhana, iç bölgelerde turÅŸu, GüneydoÄŸu’da köftelere katılır. TurÅŸuya tüm yaprak olarak eklenen çörtük, hoÅŸ aroma verdiÄŸi gibi, yüzeyde istenmeyen zar oluÅŸumunu engeller. Koku özelliÄŸinin yanısıra, bitki ve uçucu yağı antimikrobiyal etkiye sahiptir.
DEFNE
Fransız mutfağında daha yaygındır. Etlerde, türlü, güveç, rosto, kızartma, köfte, çorba, börek, sos, ciğer ezmesi, marinat, haşlama, turşu, sebze, baharat karışımları, yumurta ürünlerinde kullanılır. Gıda sanayiiinde türevleri fırın, et ve çeşni ürünleri, konserve ve soslarda yer alır. Olgun meyveler alkolsüz içecek üretiminde kullanılır. Gıda dışında, kozmetik, parfümeri ve eczacılık alanlarında kullanılır.
DEREOTU
Mutfakta, yaprak; turşu, sirke, salata, sos, balık, peynir, marinat, sandviç, çorba, dolma, pilav, tereyağı, kabak, baharat karışımlarında, meyve; turşu, salamura, sebze, ekşi krema sosu, mayonez, salata sosu, krema, kek, bisküvi, krem peynir, salata, yumurta, su ürünü ve sosu, sebze suyu, börek ve sebzelerde kullanılır. Gıda sanayiinde yaprak, meyve veya ürünleri başta turşu, çeşni, et ve fırın ürünleri olmak üzere sos, alkollü ve alkolsüz içecek, şekerleme, jelatin ve puding, çiklet, dondurma ve çorbalarda kullanılır. Gıda dışında, parfümeri ve kozmetik alanında kullanılır.
FESLEÄžEN
Akdeniz mutfaklarında daha yaygındır. Domates, domates ürünü, sebzeler, salata, pizza, et, omlet, pilav, çorba, su ürünü, sirke, pesto sosu, mantar, türlü, baharat karışımlarıdna kullanılır. Gıda sanayiinde baharat veya uçucu yağı alkolsüz içecekler, fırın ürünleri, şekerlemeler, dondurmalar, sirkeler, et ve çeşni ürünlerinde, oleorezin ise fırın ve çeşni ürünlerinde kullanılır. Gıda dışında parfümeri alanında kullanılır.
FRENKKÄ°MYONU
Tüm baharat çeÅŸitli ekmeklerde ve diÄŸer fırın ürünlerinde kullanılır. Öğütülmüşü et ürünleri, sebze yemekleri, meyve ve sebze salataları, peynir, omlet, su ürünü, pilav, çorba, sos, çeÅŸni ürünü, sosis, makarna ve turÅŸularda kullanılır. Gıda sanayiinde, özel bir likör olan “kümmel” üretiminde kimyon ve anasonla birlikte, fırın ve çeÅŸni ürünleri, alkolsüz içecekler, hollanda peynirleri, dondurma aromaları, marinat, salamura, lahana ve et ürünü çeÅŸni karışımlarında kullanılır. Gıda dışında, eczacılık, parfümeri alanında kullanılır.
FRENKMAYDANOZU
Yapraklar taze olarak özellikle Fransız mutfağında, diğer yaprak baharatlarla harman oluşturur. Taze, dehidrate veya dondurulmuş yaprak balık, tavuk, et, çorba, salata, yumurta, sirke, peynir, sos ve sebzelerde ince kıyılıp kullanılır. Gıda sanayiinde alkolsüz içecek, dondurma, şekerli krema, hazır çorba, fırın ve çeşni ürünlerinde yer alır. Bitkinin kurutulmuş meyveleride baharattır.
FRENKSOÄžANI
Unlu ve şekerli ürünler dışında, bütün gıda ürünlerinde çok yaygın bir kullanım görülür. Çoğu zaman soğan ve sarımsağa tercih edilir: yumurta, süzme ve krem peynir, çorba, pirinç, salata, salata sosu, ekşi krema, sandviç harcı, sebze haşlama, sos, fırında patates, baharat karışımlarında kullanılır. Gıda sanayiinde çorba karışımı, salata sosu, ekşi krema ve süzme peynir ürünlerinde kullanılabilir.
HARDAN
Mutfakta tüm tohum marinat, turşuluk karışım, turşu, salata sosu, rosto ve kızartılmış etlerde kullanılır. Öğütülmüş hardal su ürünü ve ızgara sosu, peynir, kek, çörek, bisküvi, yumurta, jambon, et kızartması, rulo köfte, et salatası, salata sosu, balıklı sebze çorbası, Çin yemekleri ve sebzelerde kullanılır. Gıda sanayiinde, başlıca olarak beyaz-kahverengi hardal unu yapımında; siyah hardal unu et endüstrisinde, sosi ve salamlarda emülsiyon yapıcı, tekstür düzenleyici ve su bağlayıcı katkı maddesi olarak önemlidir. Ayrıca, öğütülmüş tohum veya ürünleri alkolsüz içecekler, çeşni ve fırın ürünleri, turşularda çok yaygın kullanılır.
HAÅžHAÅž
Başta ekmek, kek, çörek, börek ve diğer fırın ürünlerinde, peynir, salata çeşitlerinde, kavrularak sebze yemekleri, kanepe ve mezelerde, ayrıca tüm veya öğütülmüş olarak tatlı ürünlerinde ve şekerlemelerde kullanılır. Sabit yağdan yemeklik yağ, salata ve kızartma yağı olarak veya gıdalarda katkı maddesi şeklinde faydalanılır.
HAVLICAN
Mutfakta çorba, sos, et, salata ve tatlılarda kullanılır. Gıda sanayiinde baharat, uçucu yağ veya ekstrakt, başta alkollü içecekler, ayrıca alkolsüz içecek, şekerleme, fırın ve çeşni ürünleri, dondurmalarda yer alır.
KAKULE
Mutfakta ekmeklerde, sebze, jöle, sos, et ürünlerinde, baharat karışımlarında; gıda sanayiinde et ürünleri için çeÅŸni karışımı hazırlamada kullanılır. Tohum ve tentür, likörlerin aroma formülsyonlarına girer. Tohum türevleri fırın, et ve çeÅŸni ürünleri, alkolsüz içecek, dondurma ve ÅŸekerlemelerde, uçucu yaÄŸ bunlara ilave olarak çiklet ve turÅŸularda kullanılır. Özel olarak kahve’ye katılarak deÄŸiÅŸik, hoÅŸ bir tat elde edilebilir. Gıda dışında, parfümeri ve eczacılık alanında kullanılır.
KARABÄ°BER
Mutfakta ve gıda sanayinde özellikle et ve fırın ürünlerinde, çeşni ürünleri ve çorbalarda, ayrıca sebze, alkolsüz içecek, sos, turşu, salata, yumurta ve şekerlemelerde kullanılır. Aynı amaçlarla ve ürünlerde uçucu yağ ve oleorezin de kullanılabilir. Gıda dışında, parfümeri alanında kullanılır.
KARANFÄ°L
Mutfakta tüm veya öğütülmüş olarak fırın, meyve, sebze ve et ürünlerinde kullanılır: ekmek, kek, çörek, pasta, fırında elma, meyve çorbası, turşu, reçel, puding, şurup, jambon, sosis, hamburger, rosto,kızartılmış et, köfte, türlü, güveç, sebze. Gıda sanayinde öğütülmüş baharat, uçucu yağ ve diğer türevleri fırın, şekerleme, domates ketcabı, biberli sos, çeşni ürünleri, reçel, çiklet, dondurma, jelatin, puding, kanatlı sosu, alkollü ve alkolsüz içecek, baharatlı meyve ve et ürünlerinde kullanılır. Çok kuvvetli aromasından dolayı, dikkatli ve az miktarlarda kullanılmalıdır. Gıda dışında, parfümeri, eczacılık ve kozmetik alanında kullanılır.
KEBABÄ°YE
Mutfakta sos ve çeşni ürünlerinde; gıda sanayinde baharat veya ürünleri başta alkolsüz içeceklerde, ayrıca likör, et ,çeşni ve et ürünleri, şekerleme ve dondurmalarda kullanılır.
KEBERE
Çok özel gıda ürünlerine ince lezzetler verir. Ekşi, tuzlu ve buruk lezzet, iştah açıcıdır. Mutfakta gurme tipi tartar sosu ve diğer su ürünü soslarında, salata, sebze, balık, et, kanatlı ve meze ürünlerinde kullanılır. Gıda sanayinde çok çeşitli sos ve benzeri ürünlerde, ayrıca turşularda yer alır
KEKÄ°K
Mutfakta her türlü et ürününde, sos, çorba, sebze, turşu, peynir, zeytin, baharat karışımında; gıda sanayinde baharat ve ürünleri likörde, alkolsüz içecek, fırın ürünleri, şekerleme, et, çorba, çeşni ürünü, sos, çiklet, şekerli soslarda kullanılır.Gıda dışında, eczacılık, kozmetik, parfümeri alanlarında kullanılır.
KEREVÄ°Z
Mutfakta, taze kereviz kökü veya sapının koku ve lezzetini verebilir. Sebze suyu, buyyon, çorba, turşu, yumurta, tavuk, balık, salata, sos ve sebze yemeklerinde, baharat karışımlarında kullanılır. Meyve, kavrularak veya tuzla karıştırılıp tuz halinde de kullanılır. Gıda sanayinde meyve veya ürünleri, özellikle fırın ve çeşni ürünleri, turşular, her çeşit et ürünü ve çorbalarda, ayrıca alkolsüz içecek, şekerleme, şekerli krema, çiklet ve sebze ürünlerinde kullanılır. Gıda dışında, parfümeri, kozmetik alanında kullanılır.
KIRMIZIBÄ°BER (ACI)
Mutfakta daha çok Meksika, İtalyan, Macar ve Hint ürünlerine özgüdür. Tatlılar dışında, hemen her türlü yemekte kullanılır; sos, çorba, makarna, pizza, balık, sebze, turşu, yumurta, balık, et, tavuk gibi. Gıda sanayiinde baharat veya oleorezin başta baharat karışımları, et ve çeşni ürünlerinde, ayrıca fırın ürünleri, çorbalar, soslar, turşular, alkolsüz içecekler, şekerlemeler ve çikletlerde kullanılır.
KIRMIZIBÄ°BER (TATLI)
Mutfakta, şekerli ürünler hariç hemen her türlü yemekte, özellikle de kırmızı rengin istendiği çok sayıdaki özel etnik yemekte son derece yaygındır: yumurta, peynir, su ürünü, sebze, tavuk, sos, salata sosu, et ,çorba, turşu, sebze, tahıl gibi. Gıda sanayiinde baharat, oleorezin veya ekstrat, başta et ürünleri ve çorbalar olmak üzere, fırın ürünleri, baharat karışımları, çeşni ürünleri, sos, şekerleme, alkolsüz içecek, sebze, dondurma, çiklet ve turşularda kullanılır.
KÄ°MYON
Et, sebze, yumurta, peynir, sos, turşu, ekmek, salata sosu, pilav, baharat karışımlarında kullanılır.Gıda sanayiinde baharat ve türevleri çeşni, et ve fırın ürünleri, çorba, sos ve turşularda yer alır. Gıda dışında, parfümeri, eczacılık alanında kullanılır.
KÄ°ÅžNÄ°Åž
Şekerli ürün, krema, yumuşak peynir, mantar, zencefilli ekmek, elma tatlısı, bisküvi, kek, kurabiye, çorba, fasulye, dolma, et, tavuk, hoşafta kullanılır. Gıda sanayiinde baharat, tentür ve ekstrat alkollü ve alkolsüz içeceklerde; baharat, özellikle bazı salamlarda tüm olarak; uçucu yağ ve oleorezin içecekler, fırın ürünleri, şekerlemeler, çeşni ve et ürünleri, çikletlerde kullanılır. Gıda dışında, parfümeri, kozmetik alanında kullanılır.
KÜÇÜK HİNDİSTANCEVİZİ
Öğütülmüş veya rendelenmiş baharat, unlu ve şekerli ürünlerde iyi gider; ekmek, kek, börek, çörek, kurabiye, çikolata, krema, meyveli ve yumurtalı tatlılar, meyve sosu; ayrıca et, tavuk, su ürünü ve bunların sosları, çorba, peynir, sebzelerde kullanılır. Kullanımda çok az miktar tercih edilmelidir. Gıda sanayiinde tohum alkolsüz içecek, dondurma ve turşularda, özellikle de fırın, et ve çeşni ürünlerinde; uçucu yağ ve diğer deriveler ise, yukardakilere ilaveten sos, çiklet, şekerleme, şekerli krema ve likörlerde kullanılır. Gıda dışında; parfümeri, kozmetik ve eczacılık alanında kullanılır.
MAHLEP
Bazı ortadoğu ülkelerinde kullanılan baharat, daha çok unlu ve şekerli fırın ürünlerinde yer alır. Sabit yağı, boya üretiminde kullanılır. Gıda dışında; eczacılık, kozmetik alanlarında kullanılır.
MAYDONOZ
Daha çok taze yapraklar ve garnitür olarak kullanılır. Dehidrate ve dondurulmuşu oldukça pahalıdır, az kullanılır. Mutfakta, tatlılar hariç her türlü yemekte yer alır; salata, et, balık, tavuk, omlet, peynir, çorba, tereyağı, sebze, sos, fırın ürünü, baharat karışımları gibi. Gıda sanayiinde kurutulmuş yaprak, meyve veya ürünleri başta alkolsüz içecekler, çeşni, et ve fırın ürünlerinde, ayrıca soslar, çerez gıdalar ve çorbalarda kullanılır. Gıda dışında, parfümeri, eczacılık alanlarında kullanılır.
MELEKOTU
Mutfakta taze yaprak veya saplar çorba, salata ve soslarda, taze saplar ayrıca pastaları yeşil rengiyle süslemede ve şekerli ürünlerde; meyve ise et, sos ve sebzelerde kullanılır. Yaprak ve saplar, çay olarak da tüketilir. Gıda sanayiinde kök, meyve veya bunların ürünleri likör, vermut gibi çok sayıda alkollü içecekte yaygın olarak kullanılır. Kök veya meyve uçucu yağı ve ekstratı ise alkolsüz içecek, şekerleme, fırın ürünü, dondurma, çiklet, jelatin, puding ve şekerli soslarda yer alır. Gıda dışında, parfümeri, eczacılık alanlarında kullanılır.
MERCAN KÖŞK
Mutfakta, özellikle et ve sebze, salata, çorba, sos, salata sosu, pizza, reçel ve diğer Akdeniz yemeklerinde kullanılır. Gıda sanayiinde baharat alkollü ve alkolsüz içeceklerde, fırın ve et ürünleri, çorba ve çeşni karışımlarında; uçucu yağ ve diğerleri ise ilave olarak şekerleme ve soslarda kullanılır. Ayrıca bitkisel çaydır. Gıda dışında, parfümeri, eczacılık ve kozmetik alanlarında kullanılır.
NANE
Mutfakta, jöle, şerbet, buzlu çay, salata, çorba, et, sebze, sirke, yoğurt, sos ve tatlılarda, başlıca da alkollü ve alkolsüz içeceklerde kullanılır. Uçucu yağı nane sosu ve jölesinde, çiklet ve şekerlemelerde, ayrıca içecekler, dondurma, jelatin, puding, çikolata, çeşni, fırın ve et ürünlerinde kullanılır.
OÄžULOTU
Çok özel yemeklerde kullanılır. Çorba, salata, et, sebze, yumurta, peynir, tatlı ve içeceklerde yer alır. Gıda sanayiinde baharat, ekstrakt veya uçucu yap likör, alkolsüz içecek, fırın ürünü, dondurma ve şekerlemelerde kullanılır. Çay olarakta tüketilir. Gıda dışında, parfümeri, kozmetik ve eczacılık alanlarında kullanılır.
PELÄ°NOTU
Mutfakta çok az miktarlarda et ürünleri, çorba ve salatalarda, taze veya kurutulmuÅŸ olarak kullanılabilir. Gıda sanayiinde uçucu yaÄŸ ve diÄŸer ürünler, tuyonsuzlaÅŸtırıldıktan sonra, “vermut, absent” vb birçok alkollü içecekte acılık ve aroma vermek için çok yaygın kullanılır; ayrıca alkolsüz içecek, fırın ürünü, dondurma ve ÅŸekerlemelerde yer alırlar. Bitki ve ekstraktlarında bulunan absintin acılığı verir; zehirsiz ve iÅŸtah açıcıdır.
REZENE
Mutfakta, çorba, ekmek, sosis, makarna, köfte, domates, balık, su ürünü, sos, turÅŸu, salata, tavuk, meyve, sebze, tatlılarda kullanılır. Gıda sanayiinde meyve ve türevleri “anizet” tipi alkollü içecek yapımında, et, ÅŸekerleme, fırın ürünü, jelatin, puding, çeÅŸni ürünü, alkolsüz içecek ve soslarda kullanılır. Gıda dışında, parfümeri(tatlı rezene), eczacılık(aıc rezene) alanlarında kullanılır.
SAFRAN
Dünyanın en pahalı baharatıdır. Son derece değişik ve özel etnik yemeklerde sarı renk, koku ve lezzet vermek için kullanılır: pilav, balık, çorba, tavuk, kek, pasta, sos, et, peynir, işkembe, tatlı. Gıda sanayiinde kendisi ve tentürü alkollü ve alkolsüz içecekler, fırın ve çeşni ürünleri, şekerlemeler ve etlerde kullanılabilir. Gıda dışında, parfümeri ve eczacılık alanlarında kullanılır.
SALEP
Kıvam arttırıcı ve stabilizör olarak, dondurmada ve özellikle kış aylarında aynı isimli sütlü sıcak içecekte kullanılır. Ambalajlı satılan “salep” adlı hazır üründe, salebin yanısıra niÅŸasta, pudra ÅŸekeri ve toz tarçın bulunur. Avrupa ve Asya ülkelerinde kullanılır.
SARIMSAK
Mutfakta, taze ürün et, salata, salata sosu, sos, sebze, kanatlı, su ürünü, domates, çorba, tereyağı, margarin, ekmek, köfre, yoğurt, peynir ve turşularda tüm yada ezilmiş halde kullanılır. Gıda sanayiinde, konserve, kurutulmuş ve dondurulmuş gıdalarda, salata, çorba, buyyon, sos, et, yağ, fırın ve çeşni ürünleri, peynir, yumurta ve turşu çeşitlerinde yer alır. Gıda dışında, eczacılık alanında kullanılır.
SATER
Mutfakta sebze, yumurta, et, balık, salata, peynir, çorba, sos, baharat karışımları, ekmek, pilavlarda; baharat veya ürünleri, gıda sanayiinde alkollü içecekler, fırın ürünleri, şekerleme, et ve çeşni ürünlerinde, hazır çorbalarda kullanılır. Gıda dışında, parfümeri ve eczacılık alanlarında kullanılır.
SEDEFOTU
Çok kullanıldığında sağlığa zararlı olabilir. Aynı zamanda çok acı olduğundan, mutfakta diğer baharatlarla birlikte ve çok az miktarlarda kullanılır: koyun eti, av eti, su ürünü, yumurta, peynir, salata. Gıda sanayiinde baharat fırın ürünlerinde, ekstratlar alkollü içeceklerde, uçucu yağ ise küçük dozlarda alkolsüz içecek, şekerleme, çeşni ve fırın ürünlerinde, dondurmalarda yer alır. Gıda dışında, eczacılık alanında kullanılır.
SOÄžAN
Mutfakta, kuru baş soğan her çeşit gıdada çok fazla kullanılır. Baharat olarak en çok dehidrate, sonra azalan sırayla kavrulmuş dehidrate ve ekstrat şeklinde tüketilir: sebze, dolma, salata, balık, et, yumurta, sos, çorba, turta, kanepe, peynirde kullanılır. Gıda sanayiinde, soğan tuzu hariç, bütün ürünlerden başta da dehidrate soğandan, gıda çeşidi ve işlem şekline göre ayrı ayrı faydalanılır: her türlü et, peynir, yumurta, sos, sebze, çeşni ve fırın ürünü, çorba salata, turşu vb gibi. Soğan kuvvetli antimikrobiyal etkilidir.
SUMAK
Aroma ve lezzetin yanısıra, ekşilik ve renk verme özelliğinden yararlanılır. Birçok mahalli ve etnik yemekte, öğütülmüş olarak veya sulu ekstrakt şeklinde yer alır.
SUSAM
Fırın ürünlerinde, kavrulmuÅŸ halde salata, salata sosu ve ÅŸekerli ürünlerde kullanılır. Toz susam tuzu hazırlanır. Gıda sanayinde ise, yine aynı ürünlerde kullanılır. OrtadoÄŸu ülkelerinde kavrulmuÅŸ susamun ezilmesiyle elde edilen “tahin”, ya olduÄŸu gibi tüketilir ya “helva” yapımında kullanılır. Susam yağı, yemeklik yaÄŸ, kızartma yağı ve salata yağı olarak kullanıldığı gibi, çeÅŸitli gıda ürünleride katkı maddesidir. Gıda dışında, kozmetik ve eczacılık alanlarında kullanılır.
ŞERBETÇİOĞLU
Bira üretiminde kullanılır. Biranın tipik aroma ve acılığını bu ürün verir; koruyucu etki de sözkonusudur. Mutfakta baharat bazı sos, yumurta, çorba, et ve sebze yemeklerine katılır. Genç sürgünler, sebze veya salata olarak tüketilebilir. Gıda sanayiinde uçucu yağ veya diğer ürünleri alkollü ve alkolsüz içecek, dondurma, şekerleme, fırın ürünü, çiklet, çeşni ürünleri, maya ve tütün ürünlerinde kullanılır. Gıda dışında, eczacılık alanında kullanılır.
ŞEYTANTERSİYemeklerde sarımsak yerine kullanılır. Batı ülkelerinde ise gıda sanayiinde ürün, uçucu yağ ve tentürü sos, et, şekerleme ve çeşni ürünlerinde, bunlara ilaveten sıvı ekstrakt çorba, fırın ürünü, dondurma, alkolsüz içecek, et, şekerleme ve çeşni karışımlarında kullanılır. Yüksek miktarlarda kullanım, çoğu insan için nahoş gelebilir.
TARÇIN
Mutfakta öğütülmüş kabuk özellikle unlu ve şekerli ürünlerde, ayrıca baharat ve çeşni karışımı, et, sebze, kahve, çikolata ve meyve soslarında; gıda sanayiinde öğütülmüş kabuk veya ürünleri başta fırın ürünleri, şekerlemeler, çikletlerde, ayrıca alkollü ve alkolsüz içecekler, turşular, çeşni ürünleri, et, çorba, sos, dondurma, jelatin ve pudinglerde kullanılır. Tarçın meyvesi de mutfakta kabuk yerine kullanılabilir. Gıda dışında, kozmetik, parfümeri ve eczacılık alanlarında kullanılır.
TARHUN
En çok “tarhun sirkesi” yapımında, ayrıca sofra hardalı, ekmek, çorba, yumurta, et, tavuk karışımlarında taze ya da kuru olarak kullanılır. Gıda sanayiinde baharat veya ürünleri, et, çeÅŸni ve fırın ürünleri, sirke, likör, konserve, turÅŸu ve alkolsüz içeceklerde, tentürü ise ÅŸarapçılıkta kullanılır. Gıda dışında, parfümeri ve kozmetik alanlarında kullanılır.
VANÄ°LYA
Mutfakta öğütülmüş ürün veya türevleri büyük önemde ve çoğunlukla şekerli fırın ve süt ürünlerinde, ayrıca ev yapımı alkollü ve alkolsüz içecekler ile bazı sos, çorba ve salatalarda kullanılır. Gıda sanayiind, hemen tamamen türevlerden faydalanılır. Özellikle her türlü şekerli ve unlu ürün ile dondurmalarda, dünya çapında ve tonlarca tğketim sözkonusudur. Yanı sıra, çeşni ürünleri, alkollü ve alkolsüz içecekler, jelatin ve pudinglerde, çeşitli sür ürünlerinde yer alırlar. Gıda dışında, parfümeri ve kozmetik alanlarında kullanılır.
YABANKEREVİZİMutfakta etli köksap sebze olarak; taze yaprak çorba, salata, sebze ve çaylarda; taze sap şekerleme veya çiğ olarak; öğütülmüş kök ve meyve ise et sosu, peynir ezmesi, kanatlı dolma harcı ve güveçlerde kullanılır. Gıda sanayiinde öğütülmüş kök, meyve ve ürünleri alkolsüz içecek, çeşni ürünü, şekerli krema, dondurma, fırın ürünü, şekerleme, sos ve buyyonlarda az miktarlarda kullanılır. Gıda dışında, eczacılık ve parfümeri alanlarında kullanılır.
YENÄ°BAHAR
Mutfakta; sebze, meyve ve sebze suyu, çorba, sos, meyve ve sebze tatlıları, ekmek, kek, kurabiye, pasta, balık, reçel, et suyu, kanatlı terbiyeleri, hamburger, köfte, rosto, kızartma, haşlama et, marinat, baharat karışımları. Gıda sanayiinde, baharat veya türevleri likör ve et çeşni formülasyonlarında, fırın, et ve çeşni ürünlerinde, ayrıca çiklet, şekerleme, dondurma, çorba, turşu ve içeceklerde kullanılır. Gıda dışında parfümeri, kozmetik ve eczacılık alanlarında kullanılır.
YILDIZ ANASONU
Daha çok uçucu yağ ve anetol elde etmek, alkollü içecek üretmek için kullanılır. Baharat olarak, anasona benzer şekilde değerlendirilir. Uçucu yağ alkollü ve alkolsüz içecek, et, şekerleme ve fırın ürünlerinde kullanılır. Gıda dışında; kozmetik, parfümeri ve eczacılık alanlarında kullanılır.
ZENCEFÄ°L
Zencefilli fırın ürünleri, tatlılar ve içecekler özellikle önemlidir. Öğütülmüş baharat mutfakta; bisküvi, çörek, puding, pilav, barbekü sosu, dolma, dondurma, turta, makarna, peynir, meyve tatlısı, kek, kurabiye, turÅŸu, kızarmış tavuk, baharat karışımı, et, balık, marinat, et sosu, meyve salatası, sebze, Asya yemekleridir. Gıda sanayiinde, baharat veya türevleri alkolsüz içecek, likör, fırın, et ve çeÅŸni ürünleri, dondurma ve ÅŸekerlemelerde kullanılır. Genç yeÅŸil rizomlardan, özel reçel ve ÅŸekerlemeler yapılır. Ä°ngiltere’de zencefilli gazoz ve bira üretilir. Gıda dışında, eczacılık ve parfümeri alanlarında kullanılır.
ZERDEÇAL
Öğütülmüş baharat mutfakta et ve yumurta yemeklerine renk vermek için katılır; ayrıca su ürünü, pilav, salata, salata sosu, baharat karışımı, turşu, sebze, balık çorbası, kuzu ve dana etinde kullanılır. Baharat veya oleorezin gıda sanayiinde aroma ya da renk vermek için turşu, çorba, puding, sofra hardalı, sos ve et ürünlerinde kullanılır. Gıda dışında; kozmetik, eczacılık alanlarında kullanılır.
ZUFAOTU
Mutfakta küçük miktarlarda çorba, salata, peynir, sos, sebze, et harçları; gıda sanayiinde baharat veya ekstrakt alkollü ve alkolsüz içeceklerde, uçucu yağ likör, şekerleme ve fırın ürünlerinde kullanılır. Bitkisel çay olarakta tüketilir. Gıda dışında, eczacılık, parfümeri alanlarında kullanılır.

Kaynak: www.remzikok.com